ဇြန္လ ၂၆၊ ၂၀၀၉ - ေဆာင္းပါရွင္ ကုိဝင္းေအာင္ (SGM) - ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ေတာေတာင္ ရီၿမီ သဘာဝႏွင့္ သယံဇာတ သဘာဝအရင္းအျမစ္မ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း မွီတင္းနီထုိင္ၾကေသာ ေဒသခံအမ်ိဳးသား လူမ်ိဳးမ်ားကုိ လက္ဟိနအဖ စစ္အစုိးရ လက္ေအာက္တြင္ ႀကီးမားေသာ မက္လုံးမ်ား ပီးလ်က္ ဟိေပသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း အဓိကစီးဆင္းနီေသာ ဧရာဝတီျမစ္၊ စစ္ေတာင္းျမစ္၊ သံလြင္ျမစ္႐ို႔ကုိ လြမ္းေမာဘြယ္ရာ ေတာင္တန္းႀကီးမ်ားၾကျဖစ္ေသာ ရခုိင္ရုိးမ၊ ပဲခူးရုိးမ၊ ရွမ္းရုိးမႏွင့္ ေျမာက္ဖက္စြန္းတြင္ ဆီးႏွင္းမ်ားျဖင့္္ ဖုံးလႊမ္းနီေသာ ခါကာဘုိရာဇီေတာင္မ်ားက ဝန္းရံလွ်က္ဟိျပီး ၎ေတာင္သည္ အရွိေတာင္အာသွ်တြင္ အျမင့္ဆုံးေတာင္ ျဖစ္ေပသည္၊၊
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးအေျခအေနသည္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဖခင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေရးရယူျပီးေနာက္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းဦးေဆာင္ေသာ မဆလအစုိးရလက္ေအာက္သုိ႔ လုံးလုံးႀကီး က်ေရာက္ခေပသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေနဝင္း၏ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံေရး အျမတ္ထုတ္မႈမ်ား စီးပြားေရး အလြဲသုံးစား လုပ္မႈ႐ို႔ေၾကာင့္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္ေသာ ျပည္လုံးကြ်တ္လူထုဆႏၵျပ အေရးအခင္းႀကီး ေပၚေပါက္ခသည္။ ၎ေနာက္ ၁၉၈၈ - စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ စစ္တပ္မွ အာဏာ သိမ္းခဲ့ျပီး ယေန႔ထိတုိင္ အာဏာလုျပီး တုိင္းျပည္ကုိ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ားႏွင့္ ေဒသခံ ဘုိးဘြားပုိင္ သယံဇာတ ပစၥည္းမ်ားအား အလြဲသုံးစား ထုတ္လုပ္မႈ မ်ားမွရေသာ အရင္းအႏီွး မ်ားျဖင့္ စစ္တပ္ အင္အား တုိးခ်ဲ႔ကာ ဗုိလ္က် ဖိႏွိပ္လ်က္ ရွိေပသည္။
ကမၻာ့ စြမ္းအင္ ေစ်းႏႈန္း တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာျပီးေနာက္ ျမန္မာ စြမ္းအင္ အရင္းအျမစ္ မ်ား ျဖစ္ေသာ၊ ေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔၊ မီးေသြးႏွင့္ ေက်ာက္မီးေသြး တုိ႔သည္လည္း အေရးႀကီးေသာ ျမန္မာ စြမ္းအင္ က႑တြင္ ပါဝင္ လာေပသည္။ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္မွ စျပီး ျမန္မာ ေရနံရွာေဖြေရး (ဘီအုိစီ) မွ လုပ္ကုိင္ခဲ့သည္႔ ျမန္မာ ေရနံရွာေဖြေရး လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ၁၉၈၅ တြင္ မဆလ အစုိးရက စြမ္းအင္ဝန္ႀကီး႒ာန (အမ္အုိအီး) ဟု ေျပာင္းလဲ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ တဖန္ နအဖ စစ္အစုိးရက ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ အမ္အုိအီး အား စြမ္းအင္စီမံကိန္း႒ာန (အီးပီဒီ) ေအာက္ရွိ ျမန္မာေရနံႏွင့္သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းအဖြဲ႔ (အမ္အုိဂ်ီအီး)၊ ျမန္မာ့ ေရနံဓါတု စီမံကိန္း (အမ္ပီအီး) ႏွင့္ ျမန္မာ ေရနံ ဓါတု ထုတ္ကုန္ စီမံကိန္း (အမ္ပီပီအီး) တုိ႔ျဖင့္ ေျပာင္းလဲ ဖြဲစည္း ခဲ့သည္။
ယခုအခါ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီး႒ာန ေအာက္ရွိ ျမန္မာေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းအဖြဲ႔ (အမ္အုိဂ်ီအီး) မွ ေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ အခန္းက႑မ်ားကုိ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ တာဝန္ယူ လုပ္ေဆာင္လ်ွက္ ရွိေပသည္။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာပဲ တျခားႏုိင္ငံပုိင္ စီးပြားေရး စီမံကိန္း တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဟုိက္ဒရုိကာဘြန္ ႏွင့္ဆုိင္ေသာ အခန္းက႑မ်ားကုိ ျမန္မာ့ေရနံဓါတုစီမံကိန္း (အမ္ပီအီး) က တာဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္။ အမ္ပီအီးသည္ ေခ်ာက္၊ သံပုရာကန္ႏွင့္ သံလ်င္၊ ေတာက္ေလွ်ာက္တုိ႔တြင္ သန္႔စင္စက္မ်ား ေျမၾသဇာပင္မ်ား၊ မီသေနာ ပ်ိဳးပင္မ်ားႏွင့္ တျခား ဆက္စပ္ေသာ ပံပုိးမႈမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေပသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားျဖစ္ စြမ္းအင္ သုံးစြဲမႈသည္ ႏွစ္ဆယ္ရာစု ဒုတိယပုိင္း စြမ္းအင္ရရွိႏုိင္မႈ ပမာဏႏွင့္ ဝယ္ယူသုံးစြဲႏုိင္မႈ ပမာဏတုိ႔ေၾကာင့္ ေလ်ာ့နည္းလာခဲ့ရသည္။ ၎အျပင္ အလားတုူ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ေသာ ေက်ာက္မီးေသြး ေရနံႏွင့္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္တုိ႔မွာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရး ရျပီးေနာက္ ႏုိင္ငံစီးပြားေရး တုိးတက္ ဖြံျဖိဳးမႈ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အင္မတန္မွ ေသးငယ္ေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္ခ့ဲသည္။ ၁၉၇ဝ ႏွင့္ ၁၉၈ဝ အေစာပုိင္း ေရနံေစ်း တုိးျမႇင့္ရန္ ႏုိင္ငံျခားသုိ႔ ေရနံတင္ပုိ႔သည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ျဖစ္ေသာ (အုိပက္) ၏ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈ ေနာက္ပုိင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ေရနံပ်က္ကပ္ႏွစ္ခုမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး ဖူလုံမႈကုိ ထိခုိက္မႈ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ေပသည္။
သုိေသာ္ျငားလည္း ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ အာဏာသိမ္းယူခဲ့ေသာ စစ္အစုိးရသည္ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးစနစ္ကုိ စတင္သုံးစြဲမႈႏွင့္ စီးပြားေရးက႑ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ႏုိင္ငံျခား တုိက္ရုိက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကုိ ခြင့္ျပဳလုိက္ေသာေၾကာင့္ အစုိးရပုိင္ စီးပြားေရးစနစ္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲရန္ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္သည့္ အခါတြင္ စြမ္းအင္ စီးပြားေရးမွာ အလ်င္အျမန္ ျမင့္တက္ လာခဲ့သည္။ ေခတ္သစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဓိက စီးပြားေရး တုိးတက္မႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာင္ဖက္ပုိင္း မုတၱမပင္လယ္ေကြ႔တြင္ ၉ဝ ကီလုိမီတာ က်ယ္ဝန္းေသာ ရတနာ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔သုိက္ကုိ ရွာေဖြေတြ႔ရွိျခင္းႏွင့္ ေလာင္စာ ဆာေလာင္ေနေသာ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံ သုိ႔ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ပုိက္လုိင္း တည္ေဆာက္ျပီး ဓါတ္ေငြ႔ ေရာင္းခ်ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ေပသည္။ ၎ စီမံကိန္းမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံၾကား ႏွစ္ေပါင္း သုံးဆယ္ၾကာ ဓါတ္ေငြ႔တင္ပုိ႔မႈ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ကုိ ၁၉၉၄ စက္တင္ဘာလတြင္ သေဘာတူ ခ်ဳပ္ဆုိ ခ့ဲသည္။ ဓါတ္ေငြ႔ ပမာဏမွာ ၉ ဒႆမ ၇ ထရီလီယံ ကုဗေပ ျဖစ္ျပီး နအဖ စစ္အစုိးရ အတြက္ အနည္းဆုံး ဝင္ေငြမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၈ဝဝဝ ရရွိမွာ ျဖစ္သည္ ဟု ခန္႔မွန္း ထားၾကေပသည္။ ျပီးခဲ့သည္ ႏွစ္မ်ားမွ စတင္၍ ဓါတ္ေငြ႔ တင္ပုိ႔ ေရာင္းခ်မႈမွ ရရွိသည့္ ဝင္ေငြမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္း ၂၅ဝဝ ေက်ာ္ အထိ တုိးျမင့္လာျပီး၊ ဤဝင္ေငြသည္ ႏုိင္ငံစုစုေပါင္းဝင္ေငြ၏ ေလးဆယ့္ႏွစ္ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္ အထိ ျဖစ္လာ ခဲ့ေပသည္။
၎အျပင္ ရခုိင္ကမ္းလြန္ေဒသ ေအဝမ္း၊ ေအသရီး လုပ္ကြက္မွ ထြက္ရွိလာမည့္ ဓါတ္ေငြ႔ ပမာဏမွာ အနည္းဆုံး ကုိး ဒႆမ တစ္ ထရီလီယံ ကုဗေပ ရွိႏုိင္ျပီး၊ နအဖ စစ္အစုိးရ အတြက္ ဝင္ေငြမွာ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္အတြင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ႏွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ေက်ာ္ ရရွိမွာ ျဖစ္ပါသည္။ ၎ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔အား ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း အေမွာင္ထု ဖုံးလြႊမ္းေနေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားကုိ လ်စ္လ်ဴ႐ႈကာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ တရုတ္လူမ်ဳိးမ်ားအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ ကုိးရာကုိးဆယ္ ကီလုိမီတာ ရွည္လ်ားေသာ ပုိက္လုိင္းႀကီးမ်ားျဖင့္ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်မွာ ျဖစ္ပါသည္။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ တရုတ္ႏုိင္ငံသည္ အာဖရိကတုိက္ႏွင့္ အေရွ႔အလယ္ပုိင္းမွ ေရနံမ်ားကုိ သေဘာၤျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ အထိ သယ္ယူျပီး၊ ၎မွတဆင့္ ဓါတ္ေငြ႔ ပုိက္လုိင္းျဖင့္ အၿပိဳင္ ေရနံပုိက္လုိင္း တခုကုိ တည္ေဆာက္၍ ယူနန္ျပည္နယ္သုိ႔ သယ္ယူမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဤကဲ့သို ့အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာ ကုန္က်ခံမည္ ေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႕ ပိုက္လိုင္း တည္ေဆာက္ရာတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မေကြးတိုင္း၊ မႏၲေလးတိုင္း တို႔ကို ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းထိ တုိ္င္ေအာင္ ၉၉ဝ ကီလိုမီတာ ရွည္လ်ားေသာ ပိုက္လိုင္း တည္ေဆာက္ရာ တေလ်ွာက္လုံး အနီးတဝုိက္ရွိ ေနထုိင္လ်က္ ရွိေသာ ၿမိဳ့နယ္ ေက်းရြာမ်ား၏ အနာဂါတ္မွာ မေတြးဝံ့စရာ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းလွေပသည္။ ပိုက္လုိင္း တည္ေဆာက္ေရး ႏွင့္ ပိုက္လိုင္း လုံၿခံဳေရးအတြက္ စစ္တပ္ အင္အား တိုးခ်ဲ႕ ခ်ထားလာသည္ ႏွင့္အမွ် ၎ပုိက္လိုင္း ျဖတ္သြားရာ ၅-၈ ကီလိုမီတာ တဖက္တခ်က္တြင္ ေနထုိင္လ်က္ ရွိေသာ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားမ်ားအား လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးမႈ၊ သဘာဝ အပင္မ်ား ခုတ္လွဲမႈ၊ ေဒသခံမ်ား ပုိင္ဆုိင္သည့္ လယ္ယာေျမမ်ား အသိမ္းခံရမႈ၊ အတင္းအဓမၼ ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕မႈမ်ားႏွင့္ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ေစခုိင္းမႈမ်ား အျငင္းပြားမႈမ်ား၊ ေဒသခံ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ မတရား အနိုင္က်င့္မႈမ်ားမွာ မလြဲမေသြ ေရွာင္ရွား၍ မရေသာ ဆိုးကိ်ဳးမ်ား ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
နာမည္ဆုိးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာင္ပုိင္းရွိ ေျခာက္ဆယ့္သုံး ကီလုိမီတာ ရွည္လ်ားေသာ ရတနာ-ရဲတံခြန္ ဓါတ္ေငြ႔ ပုိက္လုိင္း စီမံကိန္းသည္ ဓါတ္ေငြ႔ ပုိက္လုိင္း လုံၿခဳံေရးႏွင့္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ စစ္တပ္အင္အား တုိးခ်ဲ႕ရာတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ပ်က္စီးမႈ ပုိက္လုိင္းသြားရာ လမ္းတေလ်ွာက္ရွိ သဘာဝ အပင္မ်ား ခုတ္လွဲမႈ ေဒသခံမ်ား ပုိင္ဆုိင္သည့္ လယ္ယာေျမမ်ား အသိမ္းခံရမႈ၊ အတင္းအဓမၼ ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕မႈမ်ားႏွင့္ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ေစခုိင္းမႈမ်ား၊ အျငင္းပြားမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ဓါတ္ေငြ႔ပုိက္လုိင္း စီမံကိန္းအား စစ္တပ္ အင္အားအသုံးျပဳကာ ေဒသခံမ်ားအား ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ျပီးစီးေအာင္ ေဆာက္လုပ္ရန္ ေစခုိင္းခဲ့သည္။
၎အျပင္ ဤစီမံကိန္းမွ ရရွိေသာ ႏုိင္ငံျခား ဝင္ေငြမ်ားသည္ နအဖ စစ္အစုိးရ အဖုိ႔ စစ္တပ္ အင္အား တုိးခ်ဲ႔ေရးႏွင့္ ျပည္တြင္း တုိင္းရင္းသားမ်ားကုိ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေရး အတြက္သာ အဓိက ျဖစ္လာေပသည္။ ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္တြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံမွ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ ေရာင္းခ်၍ ရရွိေသာ ပထမ လက္ငင္းေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းတရာထဲမွ သန္းေလးဆယ္ကုိ ရုရွားႏုိင္ငံမွ အမ္အုိင္ဂ်ီ ၂၉ တုိ္က္ေလယဥ္ ၁ဝ စင္းဝယ္ယူရန္ ရုရွား အစုိးရအား လက္ငင္း ေပးခဲ့သည္။ စုစုေပါင္း ၎ တုိက္ေလယဥ္မ်ား ဝယ္ယူရန္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၃ဝ သန္း သုံးစြဲခဲ့သည္။
လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ စြမ္းအင္ လုံျခဳံေရးသည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ဖြံျဖိဳးျပီးႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အဓိက ျပႆနာ တရပ္ ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ တရုတ္၊ အိႏၵိယ၊ ထုိ္င္းႏုိင္ငံ တုိ႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စြမ္းအင္ ရရွိေရးအတြက္ ေဒသတြင္း ၿပိဳင္ဆုိင္မႈမ်ား ႀကီးထြား လာေပသည္။ စြမ္းအင္ ရင္းႏွီး ျမႇဳဳပ္ႏွံမႈက႑မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး တြင္လည္း ကုိရီးယား၊ ရုုရွား၊ တရုတ္ အပါအဝင္ အာဆီယံ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ဘင္းစတက္စ္ (BIMSTEC) အဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံမ်ား ပုိမုိ ပါဝင္ လာၾကေပသည္၊၊
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂ဝဝဝ ခုႏွစ္မွ စ၍ အာရွ-ပစၥဖိတ္ ေဒသအတြင္း သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ကုိ ပုိက္လုိင္းျဖင့္ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်ေသာ အဓိက ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာေပသည္။ ၎အျပင္ BIMSTEC ေခၚ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ား၏ နည္းပညာႏွင့္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႔အစည္းႀကီး၏ စြမ္းအင္က႑ကုိ တာဝန္ယူထားၿပီး၊ အာဆီယံ ႏုိင္ငံမ်ား အတြင္းရွိ အာဆီယံ ေဒသအတြင္း သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႔ ပုိက္လုိင္းႏွင့္ လ်ွပ္စစ္ စြမ္းအင္ စီမံခ်က္မ်ားကုိ အဓိက တာဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ႏုိင္ငံ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္သူ လူထု တရပ္လုံးမွာ အေမွာင္ ဆင္းရဲတြင္း ထဲမွ မရုန္းထြက္ႏုိင္ဘဲ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းတြင္ စြမ္းအင္ကုိ ျပည္သူလူထု တရပ္လုံး၏ လုိအပ္ခ်က္အေပၚ စနစ္တက် မူဝါဒ ရွိမေနေသးသမ်ွ ေလာင္စာစြမ္းအင္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆက္လက္ၿပီး အခက္အခဲမ်ားကုိ ေက်ာ္လႊား ႏိုင္အုံးမည္ မဟုတ္ေပ၊၊
ေဒဝူး အင္တာေနရွင္နယ္ ကုမၸဏီသည္ ေရႊသဘာဝ လုပ္ကြက္တြင္ အဓိက ရွယ္ယာ ပုိင္ဆုိင္ ထားသည့္ အားေလ်ာ္စြာ နအဖ စစ္အစုိးရအား ကူညီ ပံ့ပုိးမႈႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ေတာင့္တင္း ခုိင္မာလာခဲ့ေပသည္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္တြင္ နအဖ စစ္အစုိးရအား စစ္လက္နက္ စက္ရုံ တည္ေဆာက္ေရးႏွင့္ နည္းပညာ အကူအညီ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၃၃ သန္းတန္ ပစၥည္း ကရိယာမ်ားကုိ တရားမဝင္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ၿပီး ေထာက္ပံ့ခဲ့သည္။ ၎ကိစၥအား ကုိရီးယားအစုိးရက တရားမဝင္ လက္နက္ ကုန္ကူး တင္ပုိ႔ ေရာင္းခ်ျခင္းအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္သည္ ဆုိေသာ္လည္း၊ ေဒဝူး ဗဟုိ အလုပ္အမႈေဆာင္ အဖြဲ႔အား ကုိရီးယား တရားရုံးတြင္ မေျပာပေလာက္ေသာ ဒဏ္ေငြရုိက္ၿပီးသာ အမႈကုိ အျပီးသတ္ေစခဲ့သည္။
ကမၻာ့ အႀကီးဆုံး ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ ျဖစ္ေသာ အိႏၵိယႏုိင္ငံသည္ ၿပီးခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ေလာက္က နအဖစစ္ အစုိးရအား ဆန္႔က်င္ လာခဲ့ေသာ္လည္း၊၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ အေစာပုိင္း ေလာက္မွ စတင္၍ ရခုိ္င္ ေရႊသဘာဝ လုပ္ကြက္မွ ဓါတ္ေငြ႔ တင္သြင္းႏုိင္ေရးအတြက္၊ နအဖ စစ္အစုိးရအား စစ္လက္နက္ ပစၥည္းမ်ား စစ္သုံး ရဟတ္ယဥ္မ်ား၊ ေမာ္တာမ်ား၊ ေလယဥ္ပစ္ လက္နက္မ်ား၊ တင့္ကားမ်ားကုိ ဆက္တုိက္ ပံ့ပုိး ေရာင္းခ် ခဲ့ေပသည္။ ၎နည္းတူ တရုတ္ အစုိးရသည္လည္း ထူးမျခားနားေပ။ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ျမန္မာ အေရးအား ကုလသမဂၢ လုံၿခဳံေရး ေကာင္စီတြင္ ေဆြးေႏြးရာ၌ ဗီတုိအာဏာ သုံးၿပီး နအဖ အစုိးရအား အကာအကြယ္ ေပးခဲ့သည္မွာ ပုိၿပီးေပၚလြင္ခဲ့သည္၊၊
ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ စြမ္းအင္ သဘာဝ အရင္းအျမစ္မ်ားကုိ ရယူရန္ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ ႀကီးထြားလာသည္ႏွင့္အမွ်၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ေနထုိင္ၾကေသာ၊ ျမန္မာ လူထုမ်ားမွာမူ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး က႑ႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေလာင္စာကုိ အဆမတန္ ေစ်းႀကီးေပးျပီး ဝယ္ယူသုံးစြဲရန္ မလြယ္လွေပ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေနရာ အႏွံအျပားတြင္လည္း လ်ွပ္စစ္မီးမ်ားကုိ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ထံမွ ေစ်းႏွဳန္း အဆမတန္ ေပးၿပီး ဝယ္ယူ သုံးစြဲရေသာ အေျခအေနသုိ႔ ဆုိက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးသည္ပင္လွ်င္ ေလာင္စာဆီ ကုန္ေစ်းႏွဳန္း အဆမတန္ ျမင့္တက္ရာမွ အစပ်ဳိး၍ လူမႈစီးပြား အက်ပ္အတည္း မ်ားကုိ ေျဖရွင္းေပးရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့ေသာ လူတန္းစား ေပါင္းစုံပါဝင္သည့္ လူထုအုံႂကြမႈႀကီး ျဖစ္ေပသည္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္အထိ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းမ်ား အလုိက္ လူတစ္ဦးခ်င္း လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား သုံးစြဲမႈမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ျပည္သူ တဦးခ်င္း ေန႔စဥ္အသုံးျပဳေသာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္မွာ ၃ မီဂါဝပ္သာ ျဖစ္ၿပီး၊ တုိင္းႏွင့္ျပည္နယ္ (၁၄) ခုအနက္ အနိမ့္ဆုံး ျဖစ္ေပသည္၊၊ အေရွ႔ေတာင္အာရွႏွင့္ ကမၻာ့ စြမ္းအင္အဖြဲ႔မွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းဇယားအရ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ လူဦးေရ ၄၆ သန္း ခန္႔သည္ လွ်ပ္စစ္မီး မရွိပဲ ေနထုိင္ လာခဲ့သူမ်ား ျဖစ္သည္။
၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ အစုိးရက အႀကီးဆုံး လွ်စ္စစ္ ျဖန္႔ေဝေရးဘုတ္အဖြဲ႔ (အီးအက္စ္ဘီ) ကုိ ဖြဲ႔စည္းျပီး၊ စြမ္းအင္ စနစ္ကုိ ႏုိင္ငံပုိင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၇ဝ ခုႏွစ္တြင္ အီးအက္စ္ဘီ အား ျမန္မာလ်ွပ္စစ္ဓါတ္အား စီမံကိန္း (အမ္ပီပီအီး) အျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖြဲစည္းခဲ့ျပီး၊ ယခု စြမ္းအင္ဝန္ႀကီး႒ာနအျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စြမ္းအင္ စီးပြားေရးကုိ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ ခ်ဳပ္ကုိင္ ထားခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ အလယ္ပုိင္းအထိ အႀကီးဆုံး စြမ္းအင္႒ာန ၁ဝ ခုမွာ ရန္ကုန္တုိင္း အတြင္းရွိ ေလွာ္ကား၊ အလုံ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အားေပးစက္ရုံ၊ သာေကတ လ်ွပ္စစ္ စြမ္းအားေပးစက္ရုံ၊ ရြာမ ေရနံဓါတ္ေငြ႔ တာဘုိင္၊ ပဲခူးတုိင္းအတြင္းရွိ ဓါတ္ေငြ႔တာဘုိင္၊ မႏၱေလးတုိင္းရွိ ေပါင္းေလာင္း ေရအားလ်ွပ္စစ္၊ ကယားျပည္နယ္ရွိ ဘီလူးေခ်ာင္း ေရအားလ်ွပ္စစ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ တုိက္က်ိ၊ မေကြးတုိင္းရွိ မုန္းေခ်ာင္း ေရအားလ်ွပ္စစ္၊ ဧရာဝတီတုိင္းရွိ ျမန္ေအာင္ ဓါတ္ေငြ႔ တာဘုိင္တုိ႔ ျဖစ္ျပီး၊ စုစုေပါင္း ထုတ္လုပ္သည့္လ်ွပ္စစ္စြမ္းအား မီဂါဝပ္ေပါင္း တေထာင္ႏွစ္ရာေက်ာ္ ထုတ္လုပ္ ႏုိင္ေပသည္။ ၎အျပင္ ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္မွ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ အတြင္း တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ တုိင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ အသီးသီးရွိ ေရအား လ်ွပ္စစ္ စီမံကိန္းေပါင္း (၁၅) ခု မွလည္း လ်ွပ္စစ္ စြမ္းအင္ ပမာဏ မီဂါဝပ္ေပါင္း ၁၉ဝဝ ေက်ာ္ ထုတ္လုပ္ ႏုိင္ရန္ တည္ေဆာက္ ခဲ့ေလသည္၊၊
သံလြင္ျမစ္ တေလွ်ာက္တြင္ တည္ေဆာက္ လ်က္ရွိေသာ တာဆန္း ေရကာတာႏွင့္ ေရအား လွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္း အပါအဝင္၊ တျခားေသာ စီမံကိန္းမ်ားမွ လ်ွပ္စစ္စြမ္းအင္ ပမာဏ ၁၆ဝဝဝ မီဂါဝပ္ ထုတ္လုပ္ ႏုိင္မွာ ျဖစ္ျပီး၊ ၎ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအားမ်ားကုိ တရုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔ ေရာင္းခ်သြားမည္ ျဖစ္ေပသည္၊၊ ဤ စီမံကိန္းေၾကာင့္ ေဒသခံ လူထု သိန္း၊ သန္း ခ်ီျပီး ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာႏုိင္သည့္အျပင္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္ဆီးမႈမ်ား၊ ဇီဝ သက္ရွိ မ်ဳိးေစ့ ျပဳန္းတီးမႈမ်ား မလြဲမေသြ ျဖစ္ေပၚ လာႏုိင္သည္ဟု သံလြင္ ေရကာတာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲက ဤစီမံကိန္းအား ဆန္႔က်င္လ်က္ ရွိေပသည္။
ဤစီမံကိန္းတြင္ အဓိက ကုမၸဏီမ်ားမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံမွ EGAT ႏွင့္ အမ္ဒီအိတ္စ္ ကုမၸဏီမ်ား ျဖစ္ျပီး၊ တရုတ္ႏုိင္ငံမွ ခ်ိဳင္းနိစ္ဆီဇူဘုိႏွင့္ ဆီႏုိဟုိက္ဒရုိကုမၸဏီမ်ားမွ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ ခ်ဳပ္ကုိင္ ထားေပသည္။ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ အထိ စီမံကိန္းေပါင္း ၄၁၇ ခုကုိ အဓိက ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံေသာ ႏုိင္ငံမ်ားမွာ ထုိင္း၊ စကာၤပူ၊ မေလးရွားႏွင့္ အဂၤလန္ ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စြမ္းအင္ လုိအပ္ခ်က္ ပမာဏကုိ ၁၁၄ဝ မီဂါဝပ္ဟု အစုိးရပိုင္ သတင္း႒ာနမ်ားမွ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ၎တြင္ ေက်းလက္ ေဒသ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ား ရရွိေရး စီမံကိန္းမ်ား မပါဝင္ခဲ့ေပ။
အထက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စြမ္းအင္က႑သည္ ျပည္တြင္း စြမ္းအင္ လုိ္အပ္ခ်က္ကုိ ဖူဖူလုံလုံ ျဖည့္စြက္ႏုိင္မည့္ အေနအထားတြင္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း၊ လက္ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ နအဖ စစ္အစုိးရ၏ ကုိယ္ပုိင္ အက်ိဳးအျမတ္ ထုတ္ယူမႈ၊ ႏုိင္ငံ စီးပြားေရးကုိ အလြဲသုံးစားလုပ္မႈ၊ စြမ္းအင္က႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္သူမ်ားအား အက်ဳိးရွိေစမည့္ ေပၚလစီ မူဝါဒမ်ား မထားရွိျခင္း၊ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ တည္တံ့ ခုိင္ၿမဲေရးအတြက္ သူတုိ႔၏ ယႏၱရားတြင္ အဆမတန္ သုံးစြဲျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ တုိင္းျပည္၏ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအား သုံးစြဲႏုိင္မႈ က႑မ်ားသည္ တစတစ ပုိမုိ ဆုိးရြား လာခဲ့ေပသည္။ တုိင္းရင္းေဒသ အသီးသီးတြင္ ခ်က္ေရး ျပဳတ္ေရးႏွင့္ မီးရရွိေရးအတြက္ ထင္း၊ ေက်ာက္မီးေသြးႏွင့္ ဖေယာင္းတုိင္၊ မီးခြက္မ်ားသည္ မရွိမျဖစ္ လုိအပ္ေသာ ေစ်းႏႈံး ေျမာက္မ်ားစြာ ေပး၍ ရွာေဖြ ဝယ္ယူရေသာ ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္လာေပသည္။ ဤကဲ့သုိ႔ သံယံဇာတ ေပါၾကြယ္ဝသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေနထုိင္ၾကေသာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသားမ်ားႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု အသီးသီးတုိ႔သည္ မိမိတို႔ ဘုိးဘြားပုိင္ သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ားအား မိမိတုိ႔၏ဆႏၵ တစုံတရာ မပါပဲ ကုိယ္က်င့္တရား ကင္းမဲ့ေသာ ႏုိင္ငံတကာ ကုမၸဏီႀကီးမ်ားႏွင့္ နအဖ စစ္အုပ္စုတုိ႔ ပူးေပါင္း၍ အျမတ္ထုတ္ ဂုတ္ေသြး စုပ္ယုူေနသည္ကုိ စစ္အာဏာရွင္စနစ္၏ ေသနတ္ ေျပာင္းဝေအာက္တြင္ ေခါင္းငုံ႔ ေနရေပသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ မူလ ေရနံပုိင္ဆုိင္မႈသည္ ေရနံစည္ေပါင္း သန္းေပါင္း သုံးေထာင္ရွိခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေရနံေျမမ်ား၏ ေရနံ ထုတ္လုပ္မႈ သက္တမ္းမွာ အလြန္အမင္း ၾကာရင့္ေနၿပီ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လက္ရွိ ေရနံပုိင္ ဆုိင္မႈ ပမာဏမွာ သန္းေပါင္း တေထာင္နီးပါးသာ က်န္ရွိေတာ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္ရွိ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ သည္ ေနာင္ အနာဂတ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္ရန္အလုိ႔ငွာ မရွိမျဖစ္ လုိအပ္ေသာ သဘာဝ သယံဇာတ အရင္းအျမစ္ ကုန္ၾကမ္း တခု ျဖစ္ေပသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ထုိသုိ႔ တန္ဖုိးႀကီးမားလွေသာ သယံဇာတ ပစၥည္းမ်ားကား လက္ရွိ စစ္အစုိးရ၏ ၎တုိ႔ အာဏာ တည္ၿမဲရန္ အလုိ႔ငွာ သင့္ေလ်ာ္ေသာ စီမံ ခန္႔ခြဲမႈမ်ား မရွိဘဲ ျပည္ပ ႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ အတုိင္းအဆမရွိ ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္ ျပည္သူတိုိ႔ထံ၌ အက်ိဳးအျမတ္ တစုံတရာမွ် မက်န္ရစ္ခဲ့ဘဲ အခ်ိန္တို အေတာအတြင္းမွာပင္ ကုန္ဆုံး သြားရေတာ့မည္ ျဖစ္ေပသည္။
အကယ္၍ လက္ရွိ နအဖ စစ္အစုိးရသည္ ျပည္သူလူထု အက်ိဳးအျမတ္အတြက္ စနစ္တက် စီမံခန္႔ခြဲမည္ ဆုိပါလွ်င္ ယခုလက္ရွိ တူးေဖာ္ေနေသာ ရခုိင္ျပည္ရွိ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔သုိက္သည္ အလြန္တရာမွ အသုံးဝင္ေသာ စြမ္းအင္ အရင္းအျမစ္ တခုပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေဖာ္ျပရမည္ ဆုိပါလွ်င္ ရခုိင္ကမ္းလြန္ အတြင္း၌ တူးေဖာ္လွ်က္ရွိေသာ လုပ္ကြက္ (A – 1 and 3) မွထြက္ရွိမည့္ ဓါတ္ေငြ႔ ပမာဏမွာ ၉ ဒႆမ ၁ ထရီလီယံ ကုဗေပ ထြက္ရွိေပမည္၊ ဤ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ စြမ္းအင္ကုိ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ အသုံးျပဳမည္ ဆုိပါက အာရွ ေဒသအတြင္း ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္ၿပီး ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၁ မီဂါဝပ္သည္ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း သုံးေထာင္အတြက္ ၂၄ နာရီ ပတ္လုံး လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအားကုိ ျဖည့္ဆည္း ေပးႏုိင္သည္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လူဦးေရကုိ သန္းေပါင္း ေျခာက္ဆယ္ဟု သတ္မွတ္မည္ဆုိပါက ျမန္မာတႏိုင္ငံလုံး၌ ခန္႔မွန္းေျခ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၁၅သန္းခန္႔ ရွိေပမည္။ ထုိ အိမ္ေထာင္စု ၁၅ သန္းအား လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား တရက္လ်ွင္ ၂၄ နာရီ ပတ္လုံး ေပးေဝမည္ဆုိပါက တရက္လ်ွင္ လ်ွပ္စစ္ဓါတ္အား မီဂါဝပ္ေပါင္း ၅ဝဝဝ ခန္႕ လုိအပ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ ပမာဏ တေထာင္ မီလီယံ ကုဗေပသည္ လ်ွပ္စစ္စြမ္းအား ၅ဝဝဝ မီဂါဝပ္ ထုတ္ေပး ႏုိင္ေပသည္၊ ထုိေၾကာင့္ ရခုိင္ကမ္းလြန္ ေဒသမွ ထြက္ေသာ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ ပမာဏ ၉ ဒႆမ ၁ ထရီလီယံ ကုဗေပသည္ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံးအား လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား ၂၄ နာရီ ပတ္လုံးကုိ ရက္ေပါင္း ၉၁ဝဝ သုိ႔မဟုတ္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၄ ႏွစ္ ဆက္တုိက္ ျဖန္႔ျဖဴး ေပးႏုိင္ေပမည္၊၊ ရခုိင္ျပည္အတြင္းရွိ လူဦးေရ ၅ သန္းခန္႔ကုိ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ျဖန္႔ျဖဴး ေပးမည္ဆုိပါက အိမ္ေထာင္စုေပါင္း တသန္းႏွစ္သိန္းငါးေသာင္းအတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆ဝ ေက်ာ္ ဆက္တုိ္က္ အသုံးျပဳရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ သုိ႔ပါေသာ္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း မွီတင္း ေနထုိင္ၾကေသာ တုိင္းသူ ျပည္သား အသီးသီးတုိ႔မွာ မိမိတို႔ ဘုိးဘြားမ်ား ပုိင္ဆုိင္ေသာ သဘာဝ သယံဇာတ ပစၥည္းမ်ားကုိ ခံစား သုံးစြဲ ပုိင္ခြင့္ မရသည့္အျပင္ ၎တုိ႔ႏွင့္ ဆက္စပ္၍ ျဖစ္ေပၚလာသမွ် ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ညႇဥ္းပမ္း ႏွိပ္စက္မႈမ်ားကုိသာ ဆက္လက္၍ ခါးသီးစြာ ခံစား ေနၾက ရေပသည္၊၊ ထုိေၾကာင့္ ဤ ေလာင္စာ စြမ္းအင္ အရင္းအျမစ္မ်ားသည္ နအဖ စစ္အုပ္စု လက္ေအာက္တြင္ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအဖုိ က်ိန္စာသင့္ေနေသာစြမ္းအင္ အရင္းအျမစ္မ်ား ျဖစ္ေနပါသလားဟု ေတြးမိပါေတာ့သည္။
ကိုးကားစာအုပ္စာရင္း။
- Mang Maung Aye : “The increasing situation of global oil company price and the fuel problem” Paper presented to National Defense Colleague, Yangon 24 January.
- World Energy Outlook
- A New Energy Frontier “The Bay of Bengal Region”
- Mc Graw Hill Company – (Electricity in Burma).
- Myanmar Energy Sector Banking on Natural Gas By, Dr Tin Maung Than
- Energy in the Bay of Bengal Region, Myanmar Perspective by Than Tun
- Total Denial
- Supply and Command (SGM)
